Elif Sayımları Üzerine Metodolojik Bir Not

Teknik Not

mucize.org’daki mevcut elif sayımları henüz nihai ve referans elif sayımları olarak değerlendirilmemelidir.

Özellikle hamza, med işaretleri ve farklı elif biçimlerinin hangi kuralla sayılacağına ilişkin nihai metodoloji tamamlanmadan sitede görünen elif toplamlarını referans sonuç olarak kullanmıyoruz.

Bu notun amacı da tam olarak bu ayrımı açık biçimde ortaya koymaktır.

Kuran’ın 19 temelli matematiksel yapısı konuşulduğunda en fazla tartışılan alanlardan biri elif sayımlarıdır. Bunun sebebi yalnızca bir harfi saymanın teknik zorluğu değildir. Asıl soru şudur:

Tarih boyunca kullanılan Mushaf yazımları bu sorulara her zaman aynı grafik cevabı vermemiştir. Farklı kıraat ve yazım geleneklerinde elif, vav, ye ve med işaretlerinin gösteriminde farklılıklar görülebilir. Hatta aynı kıraat geleneği içinde kullanılan farklı yazım ekollerinde bile kelimelerin grafik gösterimi birebir aynı olmayabilir. Bu nedenle “elif kaç tane?” sorusu ilk bakışta göründüğü kadar basit değildir.

Önce Problemi Doğru Yere Koyalım

Burada önemli bir haksızlık yapılmamalıdır. Yüzyıllar boyunca ortaya çıkmış Mushaf yazım farklılıklarının sorumluluğu, bugün Kuran’ın matematiksel yapısını araştıran insanlara ait değildir. Bir araştırmacı önünde bulunan farklı yazım gelenekleri arasında hangi metnin daha tutarlı olduğunu araştırabilir; fakat bu farklılıkları o üretmemiştir.

Dolayısıyla “Farklı mushaflarda elifler farklı; öyleyse 19 sistemi çöktü” şeklindeki eleştiri problemi yanlış kişiye yüklemektedir. Asıl soru, “Farklı yazım seçenekleri arasında objektif bir ölçüt bulunabilir mi?” olmalıdır. Matematiksel tutarlılık bu noktada son derece değerli bir ölçüt hâline gelir.

“Kuran’ı 19 mu Koruyor?”

Hayır. Böyle bir iddiamız yoktur. Kuran’ı koruyan Allah’tır. 19, Allah’ın yerine geçen bir koruyucu değildir.

Bizim iddiamız, Kuran metninde objektif olarak ölçülebilen ve farklı veri alanlarında tekrar eden matematiksel bir yapının bulunduğudur. Bu yapı, gerektiğinde farklı yazım seçeneklerini değerlendirmekte bağımsız bir kontrol ölçütü de sağlayabilir.

Dolayısıyla “Eğer 19 Kuran’ı koruyorsa neden farklı mushaflar var?” sorusu bizim ileri sürmediğimiz bir iddiaya cevap vermektedir. 19’un görevi Allah’ın korumasını üstlenmek değildir. 19 bir işaret, kontrol ölçütü ve delildir.

“Tek Bir Harfi Bile Değişmedi” Sözü

Müslüman toplumlarda “Kuran’ın tek bir harfi bile değişmemiştir” cümlesi sıkça kullanılır. Bu ifade vahyin korunmuşluğuna duyulan güveni anlatması bakımından anlaşılabilir. Fakat bunu, “Yeryüzünde yazılmış veya basılmış bütün Mushafların bütün tarih boyunca her grafik ayrıntısı birebir aynıdır” anlamında kullanmak tarihsel gerçeklikle bağdaşmaz.

Mushaf yazımı ile ilahî metnin kendisini birbirine karıştırmamak gerekir. Bir hattat hata yapabilir. Bir matbaa hata yapabilir. Bir yazım geleneği farklı bir grafik tercih benimseyebilir. Bunların hiçbiri tek başına Allah’ın Zikri koruma vaadinin geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Benim kanaatimce burada korunan Zikri, yeryüzündeki her fizikî nüshanın bütün imla ayrıntılarıyla özdeşleştirmek zorunda değiliz. Korunan şey ilahî metindir. Mushaf ise bu metnin insan eliyle yazıya geçirilmiş fizikî temsilidir.

Elif Tartışmasının Sınırı

Kuran’ın matematiksel yapısına ilişkin iddia, “Başlangıç harfli olmayan bütün surelerdeki her med harfi ve her grafik elif biçimi ayrı ayrı 19 tarafından doğrulanmıştır” değildir. Böyle bir iddia ileri sürmüyoruz.

Dolayısıyla bazı eliflerin nasıl sayılması gerektiği konusunda teknik tartışma bulunması, 19 sisteminin tamamını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Elif konusu önemlidir, incelenmelidir ve kuralları açık biçimde belirlenmelidir. Fakat tartışmanın kapsamı olduğundan büyük gösterilmemelidir.

Elif Eleştirisini Tamamen Kabul Etsek Bile

Bir an için en sert eleştiriyi bütünüyle kabul edip “Elif sayımlarının tamamı tartışmalıdır” diyelim. Peki sonra?

Başlangıç harflerinde birbirinden bağımsız sure ve harf gruplarında ortaya çıkan 19 katları vardır. Qaf sayımları vardır. Sad sayımları vardır. Allah lafzı vardır. Bunların her biri elif tartışmasından bağımsız olarak incelenebilir. Bu yüzden tek bir teknik tartışma alanını ele alıp “Öyleyse geriye hiçbir şey kalmadı” demek mantıksal değildir.

Lazar Benzetmesi

Burada meseleyi anlatmak için küçük bir temsil kullanalım. Bu tarihsel bir rivayet iddiası değil; Lazar’ın diriltilmesi anlatısından hareketle kurulmuş bir benzetmedir.

Lazar mezardan çıkmış ve yürümektedir.

Bir eleştirmen ona bakıp: “Ama topallıyor.” der.

Topallıyorsa elbette bunun sebebini araştırırız. Ayağına bakar, neden topalladığını anlamaya çalışırız. Fakat adamın topallaması, mezardan çıkıp yürüdüğü gerçeğini ortadan kaldırmaz.

Elif tartışması da böyledir. Eliflerin nasıl sayılması gerektiğini sonuna kadar araştıracağız. Gerekirse mevcut yöntemleri değiştirecek, hatalı kabulleri düzelteceğiz. Fakat eliflerin üzerinde tartışırken Lazar’ın yürüdüğünü de unutmayalım.

Matematik Bir Tercih Ölçütü Olabilir mi?

Bence elif tartışmasının en heyecan verici tarafı tam olarak budur. Tarih bize farklı Mushaf yazımları bırakmışsa, bunların arasında yalnız gelenek aktarımına bakmak zorunda mıyız? Yoksa metnin tamamında çalışan matematiksel tutarlılığı da bağımsız bir kriter olarak kullanabilir miyiz?

Sad örneğinde bunun çok açık bir örneğini gördük. Kelimenin kökü, okunuşu ve diğer kullanımları bir harfe işaret ederken matematiksel yapı da aynı harfi işaret etmektedir.

Elif meselesinde yapılması gereken de budur: Önce bütün grafik biçimleri ve tarihî yazım seçeneklerini açıkça tanımlamak. Sonra aynı kuralı Kuran’ın tamamına tutarlı biçimde uygulamak. Ve hangi yöntemin metnin genel matematiksel yapısıyla uyum gösterdiğine bakmak.

Elif Yazısının Sonucu

Elif meselesini küçümsemiyoruz. Tam tersine, açık bir problem olarak masaya koyuyoruz. mucize.org’daki mevcut elif sayımını da nihai sonuç ilan etmiyoruz.

Fakat elif tartışmasını Kuran’ın matematiksel yapısının tamamıyla özdeşleştirmeyi de kabul etmiyoruz. Elif sayımlarını geliştirmek ayrı bir teknik iştir. Kuran’ın farklı alanlarında birbirinden bağımsız biçimde ortaya çıkan matematiksel yapı ayrı bir olgudur.

İkisini birlikte araştıracağız. Birini diğerini yok etmek için kullanmayacağız.